Át Chống Giật Là Gì? Cách Chọn Và Sử Dụng An Toàn
Át chống giật là thiết bị bảo vệ điện được sử dụng phổ biến trong gia đình, văn phòng, cửa hàng và các công trình dân dụng. Thiết bị có khả năng phát hiện dòng điện rò và tự động ngắt mạch khi phát hiện sự cố, giúp tăng cường an toàn cho hệ thống điện. Vậy át chống giật là gì, có tác dụng như thế nào và cách lựa chọn ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Át chống giật là gì?
Át chống giật là tên gọi phổ biến của các thiết bị có chức năng phát hiện dòng điện rò và ngắt nguồn điện khi dòng rò đạt đến ngưỡng tác động của thiết bị.
Trên thị trường, át chống giật thường được biết đến với các tên gọi như:
- Aptomat chống giật
- Aptomat chống rò
- CB chống giật
- CB chống rò
- RCCB
- RCBO
Tùy từng loại, thiết bị có thể chỉ đảm nhiệm chức năng bảo vệ dòng rò hoặc kết hợp thêm khả năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch.
Át chống giật có tác dụng gì?
Công dụng chính của át chống giật là phát hiện sự chênh lệch giữa dòng điện đi và dòng điện trở về trong mạch.
Khi hệ thống hoạt động bình thường, dòng điện đi qua tải và quay trở lại có sự cân bằng phù hợp. Nếu xuất hiện dòng điện rò, dòng điện trở về sẽ bị thiếu hụt.
Khi dòng rò đạt đến ngưỡng tác động, thiết bị sẽ tự động ngắt mạch, góp phần hạn chế nguy cơ điện giật và các sự cố do rò điện.
Át chống giật thường được sử dụng cho:
- Nhà ở và căn hộ.
- Phòng tắm.
- Nhà bếp.
- Máy giặt.
- Bình nóng lạnh.
- Ổ cắm điện.
- Văn phòng.
- Cửa hàng.
- Nhà xưởng.
- Tủ điện và các mạch điện cần bảo vệ dòng rò.
Nguyên lý hoạt động của át chống giật
Nguyên lý hoạt động của át chống giật dựa trên việc phát hiện sự mất cân bằng của dòng điện trong mạch.
Khi không có sự cố, dòng điện đi qua dây dẫn và dòng điện trở về có giá trị phù hợp.
Khi thiết bị điện bị rò điện, một phần dòng điện có thể đi theo đường khác, chẳng hạn qua vỏ thiết bị hoặc xuống đất. Lúc này xuất hiện dòng điện chênh lệch.
Nếu mức chênh lệch vượt ngưỡng được thiết kế, át chống giật sẽ tác động và ngắt nguồn điện.
Nhờ cơ chế này, thiết bị có thể hỗ trợ bảo vệ hệ thống trước các sự cố liên quan đến dòng điện rò.
Át chống giật khác MCB như thế nào?
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa át chống giật và MCB. Tuy nhiên, hai thiết bị có chức năng khác nhau.
MCB chủ yếu được sử dụng để bảo vệ mạch điện trước:
- Quá tải.
- Ngắn mạch.
Trong khi đó, thiết bị chống dòng rò có khả năng phát hiện sự mất cân bằng dòng điện và ngắt mạch khi xuất hiện dòng rò.
Có thể hiểu đơn giản:
MCB → bảo vệ quá tải và ngắn mạch.
RCCB → bảo vệ dòng rò.
RCBO → kết hợp bảo vệ dòng rò với quá tải và ngắn mạch tùy theo thiết kế của thiết bị.
Vì vậy, không nên sử dụng MCB thông thường với mục đích thay thế chức năng chống dòng rò.
RCBO và RCCB có phải là át chống giật không?
RCBO và RCCB đều thường được gọi là át chống giật trong cách gọi phổ biến, nhưng chức năng của hai loại có sự khác biệt.
RCCB
RCCB tập trung vào chức năng phát hiện và bảo vệ dòng điện rò.
Nếu sử dụng RCCB, hệ thống thường cần có thiết bị bảo vệ quá tải và ngắn mạch phù hợp.
RCBO
RCBO có thể tích hợp:
- Bảo vệ dòng rò.
- Bảo vệ quá tải.
- Bảo vệ ngắn mạch.
Do đó, RCBO thường được lựa chọn cho các mạch điện cần nhiều chức năng bảo vệ trong cùng một thiết bị.
Cách chọn át chống giật phù hợp
Để lựa chọn át chống giật phù hợp, người dùng cần xem xét nhiều thông số thay vì chỉ dựa vào giá bán.
1. Dòng điện định mức
Dòng điện định mức cần phù hợp với tải và hệ thống dây dẫn.
2. Dòng rò định mức
Đây là thông số quan trọng đối với thiết bị chống dòng rò. Cần lựa chọn theo yêu cầu bảo vệ và thiết kế của hệ thống.
3. Số cực
Tùy hệ thống điện mà có thể lựa chọn loại:
- 1P+N
- 2P
- 3P
- 4P
4. Khả năng cắt
Đối với RCBO có chức năng bảo vệ quá dòng, cần kiểm tra khả năng cắt để đảm bảo phù hợp với hệ thống.
5. Điện áp làm việc
Kiểm tra điện áp định mức của thiết bị trước khi lắp đặt.
Át chống giật dùng ở đâu?
Át chống giật có thể được sử dụng trong nhiều hệ thống điện khác nhau.
Trong gia đình
Thiết bị thường được sử dụng để bảo vệ các mạch điện như:
- Bình nóng lạnh.
- Máy giặt.
- Ổ cắm.
- Nhà bếp.
- Phòng tắm.
- Điều hòa.
Trong văn phòng và cửa hàng
Có thể sử dụng thiết bị chống dòng rò cho các mạch ổ cắm, thiết bị điện và hệ thống phân phối phù hợp.
Trong nhà xưởng
Át chống giật có thể được sử dụng tại những mạch điện có yêu cầu bảo vệ dòng rò theo thiết kế của hệ thống.
Việc lựa chọn thiết bị cần dựa trên thông số kỹ thuật và đặc điểm thực tế của công trình.
Những lưu ý khi sử dụng át chống giật
Để thiết bị hoạt động đúng chức năng, cần lưu ý:
- Chọn đúng dòng điện định mức.
- Chọn đúng số cực.
- Kiểm tra dòng rò định mức.
- Đấu dây đúng sơ đồ của nhà sản xuất.
- Không tự ý thay đổi cấu tạo thiết bị.
- Kiểm tra nút TEST theo hướng dẫn.
- Kiểm tra hệ thống điện định kỳ.
- Nên để kỹ thuật viên có chuyên môn thực hiện lắp đặt.
Át chống giật không phải là giải pháp duy nhất để phòng tránh điện giật. Hệ thống dây dẫn, thiết bị bảo vệ quá dòng, nối đất và phương pháp lắp đặt đều cần được thực hiện phù hợp.
Khi nào nên sử dụng át chống giật?
Bạn có thể cân nhắc sử dụng thiết bị chống dòng rò khi:
- Muốn tăng cường bảo vệ cho mạch điện.
- Khu vực sử dụng có độ ẩm cao.
- Mạch điện cấp cho thiết bị có nguy cơ rò điện.
- Công trình có yêu cầu bảo vệ dòng rò.
- Cần bảo vệ riêng cho một số mạch điện quan trọng.
Việc lựa chọn loại thiết bị nào cần dựa trên thiết kế điện thực tế.
Mua át chống giật chính hãng ở đâu?
Nếu đang tìm át chống giật chính hãng, khách hàng nên lựa chọn đơn vị cung cấp thiết bị điện uy tín, có thông tin sản phẩm rõ ràng và hỗ trợ tư vấn kỹ thuật.
Đối với các sản phẩm Delixi, bạn có thể tham khảo:
Khoa Kim – Thiết bị điện Delixi
Khi mua át chống giật, nên cung cấp cho người bán các thông tin như dòng điện, số pha, số cực, nhu cầu sử dụng và mã sản phẩm để được tư vấn đúng thiết bị.
Không nên chỉ lựa chọn dựa vào tên gọi “át chống giật” mà cần kiểm tra đầy đủ thông số kỹ thuật của từng model.
Câu hỏi thường gặp về át chống giật
Át chống giật có chống điện giật hoàn toàn không?
Không. Thiết bị có chức năng phát hiện dòng rò và ngắt mạch khi đạt ngưỡng tác động, nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn mọi nguy cơ điện giật.
Át chống giật có chống quá tải không?
Tùy loại. RCCB chủ yếu bảo vệ dòng rò, trong khi RCBO có thể kết hợp bảo vệ dòng rò, quá tải và ngắn mạch.
MCB có thay thế át chống giật được không?
Không. MCB thông thường không có chức năng bảo vệ dòng rò như các thiết bị RCCB hoặc RCBO.
Nên chọn RCCB hay RCBO?
Nếu cần thiết bị kết hợp nhiều chức năng bảo vệ, RCBO có thể là lựa chọn phù hợp. Nếu hệ thống đã có thiết bị bảo vệ quá dòng riêng, RCCB có thể được sử dụng cho chức năng bảo vệ dòng rò.
Kết luận
Át chống giật là thiết bị quan trọng trong việc tăng cường an toàn cho hệ thống điện. Thiết bị có khả năng phát hiện dòng điện rò và tự động ngắt mạch khi dòng rò đạt ngưỡng tác động.
Tùy nhu cầu sử dụng, người dùng có thể lựa chọn RCCB hoặc RCBO với thông số phù hợp. Khi mua, cần kiểm tra kỹ dòng điện định mức, dòng rò, số cực, khả năng cắt và điện áp làm việc.
Đặc biệt, nên lựa chọn át chống giật chính hãng, có nguồn gốc rõ ràng và được tư vấn đúng theo hệ thống

